Xe chạy xăng thuần lần đầu xuống dưới 50% doanh số xe mới toàn cầu 2026

Xe chạy xăng thuần mất vị thế áp đảo trong năm 2026

Trong nhiều thập kỷ, ô tô sử dụng động cơ đốt trong thuần túy giữ vai trò chủ đạo trên thị trường xe mới toàn cầu. Tuy nhiên, cán cân đang thay đổi khi người mua có thêm nhiều lựa chọn điện hóa, từ xe hybrid (HEV), hybrid sạc điện (PHEV) đến xe điện chạy pin (BEV).

Theo các dữ liệu và dự báo thị trường được Mobility Global cùng truyền thông quốc tế đề cập, tỷ trọng xe chỉ sử dụng động cơ đốt trong có khả năng lần đầu xuống dưới ngưỡng 50% doanh số xe mới toàn cầu trong năm 2026. Đây là một cột mốc mang tính biểu tượng: xe xăng và diesel thuần không nhất thiết sụt giảm đồng đều tại mọi quốc gia, nhưng không còn chiếm ưu thế tuyệt đối nếu xét trên quy mô toàn cầu.

Mốc dưới 50% nên được hiểu là sự thay đổi trong cơ cấu công nghệ của xe mới bán ra, không đồng nghĩa hơn một nửa số ô tô đang lưu hành trên thế giới đã chuyển sang chạy điện.

Điều gì đang kéo giảm doanh số xe chạy xăng 2026?

Đà suy giảm thị phần của xe động cơ đốt trong thuần túy không xuất phát từ một nguyên nhân riêng lẻ. Chính sách môi trường, giá thành công nghệ, danh mục sản phẩm và thay đổi trong nhu cầu người dùng đang cùng lúc tác động đến thị trường.

Quy định khí thải thúc đẩy các hãng tăng tốc điện hóa

Các tiêu chuẩn phát thải ngày càng chặt chẽ tại nhiều thị trường ô tô lớn khiến nhà sản xuất phải tính toán lại cơ cấu sản phẩm. Việc bổ sung BEV, HEV và PHEV giúp các hãng giảm mức phát thải trung bình của danh mục xe, đồng thời hạn chế rủi ro phát sinh chi phí tuân thủ quy định.

Điều này không có nghĩa động cơ đốt trong lập tức bị loại bỏ. Thay vào đó, nhiều hãng đang áp dụng chiến lược đa công nghệ, duy trì một số mẫu xe xăng song song với hybrid, plug-in hybrid và xe điện thuần tùy nhu cầu từng khu vực.

Hybrid trở thành lựa chọn chuyển tiếp của nhiều người dùng

Không phải khách hàng nào cũng sẵn sàng chuyển trực tiếp từ xe xăng sang BEV. Hybrid vì vậy trở thành một lựa chọn trung gian đáng chú ý: xe vẫn có động cơ đốt trong nhưng tận dụng mô-tơ điện để cải thiện hiệu suất sử dụng nhiên liệu mà không phụ thuộc hoàn toàn vào mạng lưới trạm sạc.

PHEV mở rộng khả năng này khi cho phép sạc pin từ nguồn điện bên ngoài và vận hành một quãng đường nhất định bằng điện. Chính sự đa dạng giữa HEV, PHEV và BEV đang làm thu hẹp phần thị trường dành riêng cho xe động cơ đốt trong thuần túy.

Giá pin, chi phí vận hành và danh mục xe điện tiếp tục cải thiện

Công nghệ pin ngày càng hoàn thiện giúp các nhà sản xuất mở rộng phạm vi hoạt động, tối ưu chi phí và đưa hệ truyền động điện xuống nhiều phân khúc hơn. Trong khi đó, cấu tạo hệ truyền động đơn giản hơn có thể giúp BEV giảm một số hạng mục bảo dưỡng liên quan đến động cơ đốt trong.

Tuy nhiên, lợi thế về tổng chi phí sở hữu không giống nhau ở mọi nơi. Giá điện, giá nhiên liệu, thuế, trợ cấp, mức khấu hao, chi phí bảo hiểm và thói quen sử dụng đều có thể khiến bài toán kinh tế giữa xe điện và xe xăng thay đổi theo từng quốc gia và từng người dùng.

Hạ tầng sạc mở rộng nhưng vẫn là biến số quan trọng

Mạng lưới sạc công cộng và công nghệ sạc nhanh tiếp tục được đầu tư tại nhiều thị trường. Khi mật độ điểm sạc tăng và thời gian sạc được rút ngắn, rào cản tâm lý liên quan đến phạm vi hoạt động của xe điện cũng dần giảm xuống.

Dù vậy, khả năng tiếp cận trạm sạc vẫn chưa đồng đều. Người sống tại nhà riêng có chỗ đỗ và bộ sạc cá nhân thường có trải nghiệm khác đáng kể so với người sống trong chung cư hoặc khu vực có hạ tầng điện hạn chế. Đây là một trong những lý do tốc độ điện hóa giữa các khu vực còn chênh lệch.

Cần phân biệt xe xăng thuần với các dòng xe điện hóa

Khi đánh giá doanh số xe chạy xăng 2026, cách phân loại công nghệ đặc biệt quan trọng. Một chiếc hybrid vẫn sử dụng xăng nhưng không nên được đánh đồng hoàn toàn với xe động cơ đốt trong thuần túy. Tương tự, PHEV có cả động cơ đốt trong và hệ thống truyền động điện, trong khi BEV không sử dụng động cơ xăng hoặc diesel để tạo lực kéo.

Việc xác định rõ phạm vi thống kê cũng giúp tránh một cách hiểu sai phổ biến: thị phần xe xăng thuần dưới 50% không đồng nghĩa xe điện thuần đã vượt 50%. Phần còn lại của thị trường bao gồm nhiều loại hệ truyền động khác nhau, đặc biệt là hybrid và plug-in hybrid.

Thị trường Trung Quốc có ảnh hưởng lớn đến cán cân toàn cầu

Một trong những động lực quan trọng của quá trình chuyển dịch là quy mô thị trường Trung Quốc. Sự cạnh tranh mạnh giữa các nhà sản xuất, danh mục xe điện hóa ngày càng phong phú và hệ sinh thái pin phát triển đã giúp BEV và PHEV trở thành những lựa chọn phổ biến hơn đối với người mua xe tại đây.

Ở chiều ngược lại, quá trình chuyển đổi tại Bắc Mỹ, châu Âu và các nền kinh tế mới nổi diễn ra với tốc độ khác nhau. Điều kiện hạ tầng, chính sách hỗ trợ, thu nhập, giá nhiên liệu và nhu cầu sử dụng xe đường dài đều có thể ảnh hưởng đến lựa chọn hệ truyền động. Vì vậy, số liệu toàn cầu cần được đặt cạnh dữ liệu từng khu vực để phản ánh đầy đủ bức tranh thị trường.

Xe xăng sẽ chưa biến mất sau cột mốc dưới 50%

Việc mất vị thế chiếm đa số trong doanh số xe mới không đồng nghĩa xe xăng sắp biến mất khỏi đường phố. Đội xe đang lưu hành có vòng đời dài, trong khi hàng triệu xe động cơ đốt trong mới vẫn có thể được bán ra mỗi năm ngay cả khi tỷ trọng của chúng giảm xuống.

Tại những khu vực có hạ tầng sạc hạn chế, lưới điện chưa ổn định hoặc quãng đường di chuyển lớn, xe sử dụng động cơ đốt trong và hybrid vẫn có những lợi thế thực tế. Ngoài ra, tốc độ chuyển đổi còn phụ thuộc vào khả năng đưa xe điện xuống các phân khúc giá phổ thông.

Cột mốc 2026 có ý nghĩa gì với ngành ô tô?

Thay đổi về cơ cấu doanh số buộc các nhà sản xuất và doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng phải phân bổ nguồn lực linh hoạt hơn. Năng lực về pin, mô-tơ điện, điện tử công suất, chất bán dẫn và phần mềm ngày càng có vai trò lớn bên cạnh những năng lực truyền thống về động cơ và hộp số.

• Chuỗi cung ứng: Nhà sản xuất cần cân bằng đầu tư giữa nền tảng động cơ đốt trong hiện hữu và hệ sinh thái xe điện hóa.
• Phần mềm: Hệ điều hành trên xe, quản lý năng lượng, cập nhật từ xa và các tính năng kết nối ngày càng ảnh hưởng đến trải nghiệm cũng như giá trị sản phẩm.
• Chiến lược giá: Cạnh tranh giữa ICE, HEV, PHEV và BEV khiến giá bán, chi phí sử dụng và giá trị còn lại trở thành những yếu tố quan trọng trong quyết định mua xe.
• Dịch vụ hậu mãi: Cơ cấu doanh thu từ bảo dưỡng và sửa chữa có thể thay đổi khi tỷ trọng các hệ truyền động điện hóa tăng lên.

Người mua xe nên nhìn nhận xu hướng này như thế nào?

Với người tiêu dùng, tỷ trọng toàn cầu là một chỉ báo về hướng phát triển của ngành chứ không phải lý do duy nhất để lựa chọn một loại xe. Quyết định thực tế nên dựa trên quãng đường di chuyển, khả năng sạc tại nhà, mạng lưới sạc tại địa phương, giá nhiên liệu, giá điện, chi phí bảo hiểm và kế hoạch sử dụng xe trong nhiều năm.

Người thường xuyên đi đường dài hoặc chưa có điều kiện sạc thuận tiện có thể thấy HEV hoặc một mẫu xe động cơ đốt trong hiệu quả vẫn phù hợp. Ngược lại, người có thể sạc tại nhà và chủ yếu di chuyển hằng ngày trong phạm vi ổn định có thêm cơ sở để cân nhắc BEV. PHEV nằm giữa hai nhóm nhưng hiệu quả sử dụng phụ thuộc đáng kể vào việc người dùng có duy trì thói quen sạc pin hay không.

Từ mốc 50% đến cuộc cạnh tranh đa công nghệ

Điểm đáng chú ý nhất của thị trường năm 2026 không đơn thuần là xe xăng thuần mất mốc 50%, mà là ngành ô tô đang chuyển từ một cấu trúc từng phụ thuộc chủ yếu vào động cơ đốt trong sang cuộc cạnh tranh giữa nhiều hệ truyền động.

BEV đang mở rộng hiện diện, hybrid tiếp tục đóng vai trò cầu nối và PHEV tạo thêm lựa chọn cho những người chưa muốn phụ thuộc hoàn toàn vào hạ tầng sạc. Trong bối cảnh đó, doanh số xe chạy xăng 2026 là một chỉ dấu quan trọng cho quá trình chuyển dịch dài hạn, nhưng tốc độ và công nghệ chiến thắng cuối cùng vẫn sẽ phụ thuộc vào điều kiện của từng thị trường.